Zestiq - Matthijs Guichelaar

We zitten midden in de transitie naar een nieuwe duurzame economie. Er wordt veel geschreven over de mogelijke inrichting van deze economie en de inzet van tal van duurzame alternatieven voor fossiele brandstoffen.

In deze transitiediscussie blijft vaak onderbelicht dat er met het opwekken van duurzame energie ook een fluctuerende aanbodfactor wordt toegevoegd aan de energiemarkt. Om de grilligheden in dit systeem weg te kunnen nemen, moet er een goede mix komen van duurzame energiebronnen die elkaar aanvullen. De nieuwste brandstofceltechnologie kan hier een veelbelovende rol in spelen.

Naar een vraaggestuurd, duurzaam systeem

Op dit moment is de Nederlandse energiemarkt gebaseerd op een level playing field, waarbij de goedkoopste energie maximaal wordt ingezet en er in principe geen netbeperkingen zijn. Centrales blijven dag en nacht aanstaan. Hierbij wordt geen rekening gehouden met de milieukosten, de te verwachten netcongesties en vindt er nauwelijks optimalisatie plaats. Er wordt centraal geproduceerd en de piekvermogens worden opgevangen door bedrijven die zich daar op kwartierbasis voor beschikbaar stellen.

De bestaande inrichting van de energiemarkt is dus niet zonder meer geschikt voor de inpassing van duurzame opwekking op effectieve en grootschalige wijze. Door het aanbod van energie uit wind en zon wordt de bandbreedte tussen vraag en aanbod niet meer slechts bepaald door de vraag, maar ook door het aanbod van een relatief 'onbekende' bron. Door de grilligheid in het aanbod van duurzame 'groene' energie zal er dus gezocht moeten worden naar een systeem waarbij op efficiënte wijze, on demand, duurzame energie geproduceerd kan worden. Hierbij is het van belang dat er een duurzame energievorm gebruikt wordt die te bufferen is, om zo vraag en aanbod te kunnen stroomlijnen.

Oplossing is brandstofceltechnologie

De oplossing voor eerdergenoemde problemen ligt in een technologie die in staat moet zijn om decentraal, regelbaar en op hoog efficiënte wijze elektriciteit te produceren. Een belangrijke en veelbelovende speler in dit model is de brandstofceltechnologie. Deze technologie heeft de potentie om met een ongekende efficiëntie (bio)gas om te zetten in elektriciteit. Op de plek waar het nodig is, op het moment dat het nodig is. Nederland, met haar reeds aanwezige gasinfrastructuur, lijkt hiervoor bij uitstek geschikt.

Hiermee lijkt de basis gelegd voor een werkend systeem met daarin een plek voor ‘grillige’ duurzame energie. Daarnaast biedt de technologie voldoende ruimte om de stroomproductie te regelen, en daarmee dus aan te passen op de huidige vraag, die op haar beurt weer afhankelijk is van het aanbod.

Klein, efficiënt en klimaatneutraal

Een goed voorbeeld van een, inmiddels toepasbare, brandstofcel is de BlueGEN van de Australische firma CFCL. Deze brandstofcel, ter grootte van een gemiddelde wasmachine, is in staat om gedurende het jaar voldoende energie voor 3 huishoudens te produceren die efficiënter is opgewekt dan met de modernste energiecentrales. Concreet betekent dit, dat zelfs bij gebruik van gewoon aardgas, een directe CO2 reductie van 50% gerealiseerd wordt.

Bij gebruik van biogas draait deze minicentrale volledig klimaatneutraal waardoor er voldaan wordt aan de vraag naar een regelbare duurzame energievoorziening. Tevens is het mogelijk om, doordat de BlueGEN aangesloten is op internet, deze in te laten springen op veranderingen in vraag of aanbod.

Niet groene, maar blauwe energie

In dit model, waarbij de grilligheid van het aanbod van duurzame stroom uit wind en zon opgevangen wordt door een constante, regelbare opwek uit biogas, is er in mijn optiek sprake van slimme stroom. Het label groen zou de evolutie van dit type stroom te weinig eer aan doen, de afstemming van vraag en aanbod is immers een 'gamechanger' die een grote stap voorwaarts betekent in de weg naar een volledig duurzame economie. Rest de vraag welk label dit type stroom dan wel moet hebben.

Volgens de Vlaamse ondernemer Gunter Pauli, auteur van The Blue Economy, moet de groene economie een andere kleur aannemen. In een blauwe economie is het productieproces niet minder slecht, maar ronduit goed. Daarbij wordt de kleur blauw vaak geassocieerd met efficiëntie en intelligentie. Met slim en duurzaam opgewekte energie op de plek waar dit nodig is, voldoet deze stroom mijns inziens aan deze voorwaarde. Blauwe energie dus, intelligente duurzame energie. Beter dan groen alleen.

Matthijs Guichelaar is technische bedrijfskundige, gespecialiseerd in CleanTech en junior associate bij Zestiq (Cool Endeavour)